Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
niedziela, 21 lipca 2024 12:01
Reklama

ZOO i Willa pod Zwariowaną Gwiazdą, czyli azyl dla Żydów w czasie wojny

Ogród Zoologiczny w Warszawie jest tak blisko Żoliborza! Dzieli nas tylko rzeka, wystarczy spacer Mostem Gdańskim i jesteśmy!

Najbardziej polecam zjawiać się tuż po otwarciu, w dni powszednie, lub w święta wagi państwowej - w wigilię rano, czy niedzielę Wielkanocną jest PUSTO. A im mniej ludzi, tym zwierzaki bardziej zainteresowane przybyszami. Oczywiście głównym powodem są zwierzęta i ich cicha obserwacja (bez pukania w szyby i szarpania za klatki, różne rzeczy widziałam), zwyczaje, czy aktywność w zależności od pogody. Drugim, nie mniej ważnym, pretekstem jest budynek stojący nieopodal wejścia od ul. Ratuszowej: Willa pod Zwariowaną Gwiazdą. To miejsce z absolutnie wspaniałą historią.

Willę wybudowano w 1931r. jako służbowe miejsce zamieszkania dla ówczesnego dyrektora ogrodu Jana Żabińskiego, jego żony Antoniny i ich dzieci. Stylowo willa wpisuje się w nowoczesny klimat międzywojennych lat. Duże okna, proste kształty, biel i szkło. Mogłaby z powodzeniem stać na Niegolewskiego czy Francuskiej. Wewnątrz willi urządzone jest muzeum upamiętniające wydarzenia z czasów II wojny światowej i zaangażowania mieszkańców willi w pomoc Żydom.

Dyrektor ZOO i jego rodzina byli mocno zaangażowani w pomoc uciekinierom z getta. Dla wielu osób był to pierwszy przystanek po ucieczce z getta, a dla innych stałe miejsce gdzie mogli się ukrywać. Wśród sławniejszych niewidocznych mieszkanek była rzeźbiarka Magdalena Gross.

W 1939 r. podczas bombardowania ZOO znacząco ucierpiało, a zwierzęta zostały odstrzelone lub (te okazalsze, szczególnie żubry) wywiezione do niemieckich placówek. Na terenie ogrodu zorganizowano z inicjatywy Żabińskiego tuczarnię świń, by dostarczać mięso żyjącym w Warszawie Niemcom (Żabiński był zarządcą na farmie, mógł dzięki temu wciąż prowadzić swoją podziemną działalność w ogrodzie).

fot. zoo.waw.pl/willa-zabinskich/historia

Gdy trzoda chlewna wymarła po ciężkiej zimie były dyrektor zoo zaproponował, iż będzie zarządzał ogródkami działkowymi dla Niemców (by powstrzymać zrównanie ogrodu z ziemią). Żydowscy goście w Willi pod Zwariowaną Gwiazdą musieli nauczyć się żyć w ciągłym napięciu i być gotowi do stania się niewidzialnymi. W obszernych szafach i wilgotnych piwnicach, jak również nieużywanych klatkach na zwierzęta, potrafili bezszelestnie siedzieć po parę godzin. Bardzo istotną rolę odgrywał w przekazywaniu informacji o niebezpieczeństwie fortepian, na którym Antonina Żabińska grała by informować o zagrożeniu („Piękna Helena” Offenbacha) oraz bezpieczeństwie (Chopin). Żabińscy ryzykowali życiem własnym, ale nigdy nie wątpili w swoją działalność, jak wspominali, nie robili tego, by pomóc Żydom, tylko prześladowanym. W 1965r. Jan Żabiński został uhonorowany tytułem Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata.

Zwiedzanie willi odbywa się w soboty od 10 do 15, wejście o każdej pełnej godzinie. Zwiedzanie jest możliwe jedynie z przewodnikiem.


willi-pod-zwariowana-gwiazda-w-1600

willi-pod-zwariowana-gwiazda-w-1600


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz
Komentarze
PRZECZYTAJ
bezchmurnie

Temperatura: 28°CMiasto: Warszawa

Ciśnienie: 1010 hPa
Wiatr: 11 km/h