Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
sobota, 2 grudnia 2023 08:55

Kolejne zabytki na Żoliborzu pod ochroną

Mister Warszawy, Dom Handlowy Merkury czy kino Tęcza wpisano do Gminnej Ewidencji Zabytków. Stołeczny Konserwator Zbytków powiększył zasób GEZ łącznie o 89 pozycji.

- Niektóre z wpisów mają charakter porządkowy i są tylko dopracowaniem już istniejących kart, ale kilkadziesiąt pozycji to zupełnie nowe zabytki! – podkreśla Michał Krasucki, dyrektor Biura Stołecznego Konserwatora zabytków. - Najbardziej mnie cieszą Dom Handlowy Merkury z zachowany częściowo mozaikami autorstwa Heniszów, modernistyczny pawilon kina Tęcza (bok istniejącej zabytkowej kotłowni), czy choćby bazar Różyckiego, który dotąd podlegał ochronie wyłącznie na podstawie wpisów do rejestru zabytków ulic Targowej i Brzeskiej – dodaje.

Mister Warszawy 1969

Do gminnej ewidencji wpisano również blok przy ulicy Promyka 5, pieszczotliwie nazywany przez mieszkańców „Deską”. Budynek w 1969 roku otrzymał tytuł „Mistera”. To jeden z bloków tworzących osiedle Kępa Potocka. Otoczony 18 – piętrowymi punktowcami wyróżnia się 110 metrową fasadą, której równomierny rytm nadaje pasowy układ balkonów. Projektując „Deskę”, architekci zdecydowali, że w przyziemiu będą lokale handlowo – usługowe co ma rodowód modernistyczny. Wówczas była to nieoczywista decyzja, ponieważ tego typu pomieszczenia budowano w osobnych pawilonach. Mimo to, projekt osiedla nie został w pełni dokończony, ponieważ w pierwotnych założenia miał powstać pawilon z przedszkolem i kawiarnią. Zaniechano jednak ich budowy.

Budynki XIII kolonii WSM zabytkiem

Drugim z obiektów wpisujących się w idee architektury społecznej są dwa budynki XIII Kolonii Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej na Żoliborzu. Jednym z nich jest tzw. „Dom dla samotnych” liczący cztery kondygnacje. Przykryty jest dachem czterospadowym o niskim kącie nachylenia. Mimo remontu, zachowano walory artystyczne budynku. W jasnej elewacji widoczne są pionowe żłobienia, które przełamują horyzontalne linie akcentujące otwory okienne, a także górną i dolną granicę kondygnacji. Wrażenie robi spiralna klatka schodowa zlokalizowana w południowo-wschodnim narożniku budynku, założona na wycinku koła. Na uwagę zasługuje również mozaikowa dekoracja posadzki klatki schodowej.

Schody w "Domu dla samotnych"

Drugim z budynków XIII kolonii jest „Gospoda pod gruszą”. Obiekt pierwotnie zaprojektowano na potrzeby restauracji, a dziś pełni funkcję przedszkola. Wzniesiony jest na rzucie zbliżonym do odwróconej litery „T”. Dynamikę bryły podkreśla opracowanie elewacji za pomocą cegły silikatowej oraz tynku. Co ciekawe, ochroną objęty został również teren posesji.

Autorami budynków są legendarni architekci: Barbara i Stanisław Brukalscy. Duet wcielał w życie idee taniego i funkcjonalnego budownictwa. Sama Barbara Brukalska, jako autorka wielu rozpraw teoretycznych w tym „Zasady społeczne projektowania osiedli mieszkaniowych”, skupiała się na założeniach architektoniczno-socjologicznych.

Dwa parki i zieleń w Alei Wojska Polskiego i na Placu Inwalidów

Do Gminnej Ewidencji Zabytków wpisano również Park Fosa i Stoki Cytadeli w Warszawie oraz Park im. Stefana Żeromskiego. Pod ochroną stołecznego konserwatora znalazła się również zieleń w Alei Wojska Polskiego i na Placu Inwalidów.


5_edited-1170x776
5_edited-1170x776


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz
Komentarze
PRZECZYTAJ